تلطیف سیاست در قرآن عزیز

 قبل از خواندن اين متن دو مثال را در ذهن داشته باشيد

يكي انكه دو تن از 72 تن شهداي كربلا در زمان مولا علي جزء خوارج بودند(دو برادر به نام حارث) و ديگر اينكه يكي از شهداي كربلا زمان حضرت علي از طرفداران عثمان بوداما هر دو عاقبت به خير شدند .

داستان افول ستاره و ماه و خورشيد و اظهار حضرت ابراهيم مبني بر ربوبيت آنها مربوط به سرگذشت دوران كودكي ايشان است

و معلوم است كه در چنين دوراني دل آدمي نسبت به مسئله توحيد و ساير معارف اعتقادي مانند صفحه سفيد و خالي از نقش و نوشته ايي؛ از هر نقش مخالفي خالي و فارغ است و آدمي هر كه باشد در اين دوران وقتي شروع ميكند به كسب معارف‘ ناچار چيزهايي را اثبات و چيزهاي ديگري را انكار ميكند تا آنكه سرانجام به عقائد صحيح ميرسد. و چنين كسي در اين نفي و اثباتها و افكار پريشاني كه دارد مورد مؤاخذه قرار نميگيرد.. براي اينكه هيچ انساني در بين دو مرحله ابتداي تميز و مرحله رسيدن به معرفت كامل و علم به حق ؛ خالي از چنين افكاري نيست

و هر انساني را كه فرض كنيم چنين ايامي را در زندگي خود دارد . چه اگر نميداشت و لحظاتي را كه در آن لحظات؛ از قصور جهل به مرحله علم به عقائد حقه ميرسد ؛ به خود نميديد؛ عقل اش او را مكلف به بحث و نظر در عقايد نميكرد. و حال آنكه وجوب بحث و كنجكاوي در عقائد و تحصيل اعتقاد صحيح از ضروريات عقلي است.

و اگر  افرادي چون مسيح و يحيي قبل از رسيدن به چنين دوراني و بدون احتياج به  نفي واثبات عقائد حقه را دارا بودند در حقيقت افرادي خارق العاده و جزء استثنائيات ِ اين سنت عمومي بوده اند و وجود اينها باعث نميشود كه بگوئيم هر انساني اينطور است يا هر پيغمبري اينگونه آفريده شده

پس انسان از ابتدا واجد شرايط تكليف نيست بلكه اين استعداد و واجديت شرايط تكليف به طور تدريج در وي پديد ميايد

بين اين دو مرحله لحظاتي فاصله است كه در آن لحظات عقل آدمي وي را مكلف ميكند كه با هدايت فطرت اش و از طريق استدلال اعتقادات صحيح را تحصيل نمايد يعني:

به او اجازه ميدهد كه يكبار خود را و ساير موجودات جهان را بدون پروردگار فرض نموده . و بار ديگر داراي صانعي يگانه دانسته ؛ و در بار سوم شريكي براي آن صانع فرض نموده ؛ آنگاه نيك بنگرد كه آيا آثار مشهود در عالم كداميك از فرضيه هايش را تاييد ميكند ؟ همان را بگيرد و فرضيه هاي ديگرش را دور بيندازد

چنين كسي مادامي كه استدلال اش تمام نشده و به نتيجه نرسيده تكليف اش يكسره نشده است و نميتوان چنين كسي را مسلمان و يا كافر ناميد . زيرا او به اصطلاح از مقسم كفر و دين بيرون است . چون هنوز به يكطرف قطع پيدا نكرده است

گوشه ای از جنایات وحشیانه سازمان مجاهدین خلق بسم الله الرحمن الرحیم سلام: اگر تحمل ديدنش را نداريد نگاه نكنيد . اظهارات سعید شاهسوندی با رادیو صدای ایران درباره مریم عضدانلو و سوابق تشکیلاتی و عضویت اش در سازمان مجاهدین خلق لازم نیست در مورد سوابق گروهک منافقین وجنایت های اون توضیح بدم فقط میخوام با شخصیت کثیف یکی از سران این گروه که خودشون رو فدایی ایران میدونند آشنا بشید . این گروه در خارج از کشور بسیاری از ایرانی ها رو توانستند با شعار های پوچ فریب بدهند و این خانم هم که همسر مشترک آقای ابریشم چی و مسعود رجوی هست خودشو رئیس جمهور آینده ایران میدونه ..... "من خانم رجوی را بسیار بسیار خوب می شناسم. ایشان بسیار ناتوان است. ناتوان تر از آنکه بسیاری فکر می کنند. من یادم می آید وقتی ایشان قرار بود پیام بدهد، نوشته ها را من در پشت دوربین می گرفتم تا ایشان از روی آنها بخواند. ایشان حتی از اینکه یک پیام را از پشت دوربین با حروف درشت بخواند ناتوان بود. ما باید بارها فیلم را بر می گرداندیم تا ایشان بتواند این کار را انجام بدهد. ایشان در واقع کاریکاتوری هستند از خود آقای رجوی. حالا ببینید داستان چقدر کمدی است." اینها اظهارات شاهسوندی در یکی از گفتگوهای اخیرش با رادیو صدای ایران در خصوص معرفی مریم عضدانلو بود .بخشی از متن قسمت 112 گفتگوهای شاهسوندی با رادیو صدای ایران : خانم مریم عضدانلو متولد تهران هستند، سال 1332 از بقایای خانواده قاجار هستند، به شوخی به برادر بزرگ خانم مریم كه آقای محمود عضدانلو باشد و از بچه های سازمان بود ما در درون روابط می گفتیم: " شازده گدا "، یعنی اینها از شاهزادگان قاجار هستند ولی به هر حال از آن خانواده های پولدار و مرفه نبودند و طنزی بود كه در روابط به كار برده می شد. خانم مریم عضدانلو در واقع در یك چنین خانواده ای بزرگ شده، برادر بزرگ ایشان آقای محمود عضدانلو از اعضای سازمان بود كه در سال 1350 دستگیر شد و چند سالی زندان بود و بعداً هم آزاد شد. خواهر دیگری دارد، خواهر بزرگ تری داشت به نام نرگس عضدانلو كه كمتر در اسناد و نوشته های سازمانی نامی از او می آید، نرگس بعد از آغاز مبارزه مسلحانه در سال 1350 در حالی كه از مریم بزرگ تر بود به سازمان و تیم های عملیاتی پیوست، تیم های عملیاتی چریكی در زمان شاه، در ماجرای 1354 تحولات ایدئولوژیكی نرگس ماركسیست شد و بعدها در درگیری های قبل از انقلاب نرگس كشته شد. یکی از افراد فراری از این گروه در اردوگاه اشرف میگوید : نشست های غسل هفتگی که مسعود رجوی در پایان نشست های طعمه سال 80 عنوان و به نفرات تحمیل کرده بود، کاری به غایت غیراخلاقی و ضدشرع و شکنجه گاه انسان ها بود که فرد بایستی به اجبار به صورت روزانه و در طول یک هفته تمام آنچه به ذهنش می زد را به صورت تناقض و یا این که منجر به عملی شده حتی خواب و استراحت شب را لحظه به لحظه روی کاغذ نوشته و در آخر هفته در جمع مردانه ( زنان هم به صورت جداگانه ) با صدای بلند بخوانند. در حقیقت این کار که نوعی اشاعه منکرات آن هم از نوع وحشتناک آن بود، حتی بدتر از کلیسا چون به هر حال در کلیسا بین کسی که اعتراف می کند و آن که کشیش است و گوش می دهد پرده و حائلی قرار می دهد و به صورت انفرادی است در حالی که در اینجا به صورت علنی و جمعی انجام می شد. اهداف آن چیزی نبود جز بردن افراد به درون خودشان و بدهکار کردن شان نسبت به تشکیلات. این کار علیرغم این که خیلی سخت و دردآور بود ولی افراد مجبور بودند به آن تن بدهند به خاطر همین رجوی را با همه جنایاتش به لحاظ اخلاقی نیز کثیف ترین موجود روی زمین می نامند و به نظر من هم خیلی کثیف بود. شاید برای بسیاری، اِصرار برای داخل شدن به قرارگاه اشرف و دیدن مناسبات درونی مجاهدین از نزدیک چندان معنی و مفهوم قابل درکی نداشته باشد. گو اینکه هم جداشدگان و هم کسانی که به نوعی مناسبات فرقه ها را تجربه و یا بر اساس مشاهدات دیگران خوانده اند، به اندازه کافی کنجکاوی لازم برای مشاهدات چنین مناسباتی از خود بروز می دهند. اما واقعیت این است که درک اهمیت چنین اتفاقی برای بخش بسیاری پوشیده است و اساسا شاید تلاش مجاهدین برای گذاشتن نام شهر بر قرارگاه اشرف ضرورت اش دقیقا در راستای القای این است که مظروفات واقعی اشرف را بپوشانند.شاهد من برای چنین ادعایی سری جدید عکس های مریم رجوی است که بر روی یکی از سایت ها منتشر شده است. راستش دیدن این عکس ها در منظر و نگاه اول چندان غیر طبیعی و ... به نظر نمی رسند. اما شاید با کمی تعمق و دقت بیشتر بتوان به آن جنبه های ناپیدا و در عین حال قابل تعمق و تاثر آن پی برد. به گمانم خود این عکس ها بدون هیچ شرح و توضیحی قادرند با مخاطبان دنیای آزاد حرف بزنند. نرده های حائل میان مریم رجوی با مریدان و همچنین تبرک کردن میوه ها(موز) و توزیع آن در میان اعضاء، به هر حال برای هر کسی که حتی کمترین اطلاع و آگاهی از موجودیت فرقه ای به نام مجاهدین خلق داشته باشد، یا اساسا بداند فرقه چیست و مناسبات فرقه ای کدام است، حداقل تداعی کننده نوع مناسبات غیر معمول و خاصی است که عموم بیشتر به رابطه مرید و مرادی می شناسند. مریم رجوی در جمع همجنسگرایان گوشه ای از جنایات وحشیانه سازمان مجاهدین خلق ..ما با بی رحمی هر چه تمامتر با پاسداران رفتار میكردیم...در موقع شكنجه ذره ای احساس دلسوزی علیرغم ناله ها و فریادهایی كه آنها میكشیدند، نداشتیم... ... با اینكه همان روز اول برای من مشخص شده بود كه كفاش اطلاعاتی ندارد، با این حال من با كابل میزدم و مسعود دهانش را گرفته بود ... مسعود گفت "اطلاعات كه نتوانستیم بگیریم ولی انتقام كه گرفتیم..." ...من با كابل میزدم ... و آنها هنگامیكه خیلی از فشار ضربات دردشان میآمد "الله اكبر" میگفتند... ...جسد كفاش شكنجه شده... ...مسعود به من اشاره كرد آب داغ را یواش یواش بریز تا بیشتر زجر بكشد، من نیز آب داغ را یواش یواش روی پاهای محسن ریختم طوری كه تمام تاولهای پایش تركید... ...جواد گفت الان حالیت میكنم و سپس میله ای سربی برداشت و به دهان و فك و چانه و دندانهای او زد كه وقتی طالب دهانش را باز كرد، دندانهای شكسته اش به همراه خون آبه روی شلوارش ریخت... ...مسعود ناگهان اتو را به كمر محسن جلیلی چسباند كه محسن از شدت درد با حالت عجیبی دهانش را باز كرد و سپس از هوش رفت... ...یك بار كه به هوش آمد و پنجه هایش را روی شلوارش میكشید، مسعود قربانی به من گفت آب داغ را بده و پس از اینكه آب داغ را از من گرفت آنرا روی دستهای محسن ریخت كه دستهای محسن پف كرد و چروك شد و حالت پختگی گرفت... ...جواد سیخ را دو بار سرخ كرد و به ران طالب زد و بار سوم سیخ را سرخ كرد و روی دكمه های جلو شلوار طالب گذاشت كه شلوار طالب سوخت و سپس سیخ داغ به بدن طالب اصابت كرد كه یكدفعه طالب شوكه شد و بدین ترتیب جواد آلت طالب را سوزاند...جواد محمدی چاقو را كنار چشم طالب گذاشت و فشار داد كه خون از چشمش بیرون ریخت و وقتی بعداً طالب به هوش آمد با آن چشم جایی را نمیدید... ...ما نه تنها با پاسداران این كار را كردیم، بلكه به كفاش نیز رحم نكردیم و در حالیكه چند روز قبلش مشخص شده بود او از همه چیز بی خبر است، با او نیز چنین كارهایی كردیم ... ...آنها را روی صندلی بستیم و چشمشان را بستیم و با همان میله های سربی آنها ...پس از بهوش آمدن مجدداً آب داغ روی سر آنها ریختیم و سر و صورت آنها تاول زد و سپس موهای آنها را به همراه پوست سرشان كه سوخته بود كندیم... ...اجساد را كه به صورت دو بسته كه یكی از بسته ها یك جسد و دیگری دو جسد بود از صندوق عقب به پائین آوردیم...و روی زمین كشاندیم در حین انتقال بود كه متوجه نفس كشیدن آنها شدیم و اینكه در حال جان كندن بودند و بدنشان گرم بود... ...پوست سمت راست سر طالب به همراه موهایش كنده شده بود...جواد محمدی در حالیكه انبردست در دستش بود مشغول كشیدن دندانهای طالب بود... ...بعد از تزریق سیانور صدای خرخر از گلوی آنها خارج میشد و ما در حالیكه هنوز زنده بودند و در حال جان كندن بودند بدن آنها را طوری طناب پیچ كردیم كه داخل صندوق عقب ماشین جا شود... ...مصطفی سر او را محكم گرفته بود و جواد با عصبانیت چاقو را بالای گوش طالب گذاشت و آنرا برید و بلافاصله چاقو را روی بینی طالب گذاشت و بینی او را برید... ...جواد شیشه را به طالب استعمال كرد و سپس همان شیشه را شكست و با تیزیهای آن به بدن طالب میكشید كه خون از سر تا پای بدن او راه افتاده بود... ...كار مهندسی (شكنجه كردن) خیلی پیچیده تر از عملیاتی (ترور كردن) است و احتمال بریدن هست. شكنجه میكنیم چون مجبوریم...ولی وقتی حاكم بشویم نمیكنیم... ...مسعود قربانی گفت بچه های بالا از كلیه افراد بخش ویژه خصوصاً شماها كه در این جریان (منظور شكنجه) نقش اصلی دارید قدردانی كرده اند... ...میله های سربی كه توسط مسئولین بالا (ی مجاهدین) داده شده بود و گفته بودند با اینها اگر به پشت گردن كسی زده شود بیهوش میشود...صندلی را خواباندیم. من با كابل میزدم و آنها كه از درد ناله میكردند و فریاد میزدند...مصطفی دهان آنها را با پارچه میبست... ...آنقدر آنها را زدم كه تاولهای پاهای آنها تركید و خونریزی كرد... سلام:اين مطلب را يكي از كاربران محترم در پيام خصوصي براي بنده فرستاده بود كه احساس كردم به عنوان يك جستار مجزا ارزش ان را دارد كه قرار داده شود.(با تشكر از ايشان ) http://eilia13.posterous.com/10399381 __________________ از حضرت امام سجاد(ع) از عصبیت پرسیدند فرمودند: عصبیتی که صاحب آن گناه کار است آن است که آدم بد های قبیله ی خود را از نیکان قبیله ی دیگر بهتر ببیند و عصبیت آن نیست که فردی قبیله ی خود را دوست داشته باشد و لیکن آن است که آدمی قبیله ی خود را برظلم یاری کند(کافی ج 2 ص 308)

 

بچه های نسل ما به تشکیل جلسات و کلاس هایی که در آنها از اخلاق سخن گفته شود، پایبند بودند. چرا که اعتقاد داشتیم اخلاق از مهم ترین مبانی حضور فردی و اجتماعی در دین ماست و مسلمان بدون احراز شاخص های اخلاقی نمی تواند خود را پیرو مکتب پیامبر مکرم اسلام بداند. یادم است یکی از کتاب های مورد مطالعه در این جلسات «مصباح الشریعه» یا چراغ راه برای شریعت بود؛ کتابی حاوی احادیث اخلاقی به نقل از امام جعفر صادق (ع) که بر «محاسبه نفس» تاکید فراوان داشت. اینکه فرد در هر شرایط و موقعیتی که باشد به طور مستمر رفتار و کردار خود را ارزیابی کند و اگر اشتباه یا انحرافی در کارش مشاهده کرد، خود را اصلاح نماید.

در واقع اصلاح پذیری مداوم ضمن اینکه فرد را در مسیر صحیح نگهمیدارد، او را متوجه این واقعیت می سازد که امکان اشتباه و خطا همواره وجود دارد و هیچ گاه نباید به مطلق نگری – به این معنا که خودش حق است و دیگری باطل – برسد. 

روشن است که این اصلاح مستمر و محاسبه و مراقبه از نفس چه در ابعاد فردی و چه در ابعاد اجتماعی لازم است. همچنان که در ابعاد حکومتی نیاز بسیار ضروریست. در بعد حکومتی، بحث اصلاح پذیری مستمر البته باید با نگاهی جامع و فراگیر – نه فقط از یک زاویه خاص یا از سوی جناحی خاص -  بلکه با مشارکت همه آحاد ملت صورت گیرد.

اصلاح پذیری مانع تندروی و رودررویی و خشونت می شود ولی متاسفانه در جامعه ما به دلیل مقاومت هایی که در مقابل اصلاحات صورت گرفت، اساس کار بر تنش و تندروی گذاشته شده است. در چنین فضایی هرگز عقلانیت و منطق جایی نخواهد داشت. اشاره به این واقعیت ها را بسیار دقیق و ظریف می توان در بیانیه شماره 17 مهندس میرحسین موسوی مشاهده کرد.  

واقعا اتهام زدن ها و استفاده از الفاظ رکیک و توهین آمیز نسبت به مردم و یا شخصیت ها – فرقی نمی کند از هر دو طرف - به ویژه به کار بردن اسامی حیوانات از طرف فردی ملبس به لباس روحانیت خطاب به شهروندان ایرانی چه معنایی می تواند داشته باشد؟ جز اینکه باید بنشینیم و با تاسف ببینیم رسانه های خارجی چگونه خطاب قراردادن مردم را در یک تظاهرات دولتی مورد تمسخر قرار می دهند!

جز این است که این برخوردها ریشه در بی اخلاقی دارد. آیا با توهین یا انکار مخالفین کاری از پیش می رود؟ آیا در این میان اگر افرادی مورد ظلم قرار گیرند می توانند خاموش بمانند در حالی که حق تظلم خواهی را خداوند به آنها داده است؟

حتی وقتی از توطئه انقلاب نرم سخن گفته می شود، براساس مفاهیم جدید می توان آن را در قالب حرکتی اصلاحی قرار داد. انقلاب نرم می تواند لزوما به معنی شکستن ساختارهای سیاسی و اجتماعی نباشد. در انقلاب نرم، جهت گیری حرکت مهم است و بر فرض که چنین انقلابی در حال تکوین باشد به لحاظ ماهیتش نمی شود با آن برخورد سخت داشت و با نگاه امنیتی و توطئه آمیز به آن نگریست. بلکه باید به شیوه های فکری و فرهنگی و از طریق اندیشه با آن مقابله کرد.

تغییرات در ذات طبیعت نیز به صورت نرم است و خداوند تحولات زمین و زمان را بر این اساس نهاده است. اما هر گاه در مقابل تغییرات طبیعی ایستادگی شده شاهد فجایع زیادی بوده ایم. مسایل ماههای گذشته خود نشانگر این مهم است که هرگز نباید مانع اصلاحات شد و با ندای تغییر و انگیزه های تحول خواهان تحت این عنوان که بوی توطئه می دهد، مقابله کرد.

محاسبه نفس یعنی از نفس حساب کشیدن که چه کردی و چه نکردی؟

امام علی (ع) می فرماید: از نفس خود حساب بکشید، قبل از آنکه از نفس شما حساب بکشند.

آیا نظامی که مبتنی بر این تعاریف شکل گرفته، نیاز به محاسبه و اصلاح ندارد؟ آیا باید از ترس توطئه و انقلاب نرم، روی حرف خود به هر قیمتی و به هر وسیله ای پافشاری کرد؟ آیا راه نجات در محاسبه و ترمیم و بازگشت نیست؟

جامعه ما اینک نیازمند نگاهی مادرانه است که همه فرزندان این مرز و بوم را مورد محبت قرار دهد و جمهوری اسلامی را از خطر مصون بدارد. همه کسانی هم که بر طبل خشونت می زنند چه در داخل و چه بعضی فرنگ نشین ها که در حاشیه امن قرار دارند، باید بدانند، طرفین به راه حلی مسالمت آمیز نیاز دارند و نه به جنگ داخلی. این مشکل باید در ساختاری عادلانه که تفاوت ها را به رسمیت می شناسد حل شود و تند شدن فضا چاره کار نیست. اگر قانون اساسی درست اجرا شود، نظارت نمایندگان واقعی مردم بر همه ارکان کشور به ویژه بر قوه قضاییه تحقق یابد و رسانه ملی دست از یک جانبه گرایی بردارد، شاهد افراط و تفریط در برخورد با پدیده های اجتماعی و سیاسی نخواهیم بود.

 

بچه های نسل ما به تشکیل جلسات و کلاس هایی که در آنها از اخلاق سخن گفته شود، پایبند بودند. چرا که اعتقاد داشتیم اخلاق از مهم ترین مبانی حضور فردی و اجتماعی در دین ماست و مسلمان بدون احراز شاخص های اخلاقی نمی تواند خود را پیرو مکتب پیامبر مکرم اسلام بداند. یادم است یکی از کتاب های مورد مطالعه در این جلسات «مصباح الشریعه» یا چراغ راه برای شریعت بود؛ کتابی حاوی احادیث اخلاقی به نقل از امام جعفر صادق (ع) که بر «محاسبه نفس» تاکید فراوان داشت. اینکه فرد در هر شرایط و موقعیتی که باشد به طور مستمر رفتار و کردار خود را ارزیابی کند و اگر اشتباه یا انحرافی در کارش مشاهده کرد، خود را اصلاح نماید.

در واقع اصلاح پذیری مداوم ضمن اینکه فرد را در مسیر صحیح نگهمیدارد، او را متوجه این واقعیت می سازد که امکان اشتباه و خطا همواره وجود دارد و هیچ گاه نباید به مطلق نگری – به این معنا که خودش حق است و دیگری باطل – برسد. 

روشن است که این اصلاح مستمر و محاسبه و مراقبه از نفس چه در ابعاد فردی و چه در ابعاد اجتماعی لازم است. همچنان که در ابعاد حکومتی نیاز بسیار ضروریست. در بعد حکومتی، بحث اصلاح پذیری مستمر البته باید با نگاهی جامع و فراگیر – نه فقط از یک زاویه خاص یا از سوی جناحی خاص -  بلکه با مشارکت همه آحاد ملت صورت گیرد.

اصلاح پذیری مانع تندروی و رودررویی و خشونت می شود ولی متاسفانه در جامعه ما به دلیل مقاومت هایی که در مقابل اصلاحات صورت گرفت، اساس کار بر تنش و تندروی گذاشته شده است. در چنین فضایی هرگز عقلانیت و منطق جایی نخواهد داشت. اشاره به این واقعیت ها را بسیار دقیق و ظریف می توان در بیانیه شماره 17 مهندس میرحسین موسوی مشاهده کرد.  

واقعا اتهام زدن ها و استفاده از الفاظ رکیک و توهین آمیز نسبت به مردم و یا شخصیت ها – فرقی نمی کند از هر دو طرف - به ویژه به کار بردن اسامی حیوانات از طرف فردی ملبس به لباس روحانیت خطاب به شهروندان ایرانی چه معنایی می تواند داشته باشد؟ جز اینکه باید بنشینیم و با تاسف ببینیم رسانه های خارجی چگونه خطاب قراردادن مردم را در یک تظاهرات دولتی مورد تمسخر قرار می دهند!

جز این است که این برخوردها ریشه در بی اخلاقی دارد. آیا با توهین یا انکار مخالفین کاری از پیش می رود؟ آیا در این میان اگر افرادی مورد ظلم قرار گیرند می توانند خاموش بمانند در حالی که حق تظلم خواهی را خداوند به آنها داده است؟

حتی وقتی از توطئه انقلاب نرم سخن گفته می شود، براساس مفاهیم جدید می توان آن را در قالب حرکتی اصلاحی قرار داد. انقلاب نرم می تواند لزوما به معنی شکستن ساختارهای سیاسی و اجتماعی نباشد. در انقلاب نرم، جهت گیری حرکت مهم است و بر فرض که چنین انقلابی در حال تکوین باشد به لحاظ ماهیتش نمی شود با آن برخورد سخت داشت و با نگاه امنیتی و توطئه آمیز به آن نگریست. بلکه باید به شیوه های فکری و فرهنگی و از طریق اندیشه با آن مقابله کرد.

تغییرات در ذات طبیعت نیز به صورت نرم است و خداوند تحولات زمین و زمان را بر این اساس نهاده است. اما هر گاه در مقابل تغییرات طبیعی ایستادگی شده شاهد فجایع زیادی بوده ایم. مسایل ماههای گذشته خود نشانگر این مهم است که هرگز نباید مانع اصلاحات شد و با ندای تغییر و انگیزه های تحول خواهان تحت این عنوان که بوی توطئه می دهد، مقابله کرد.

محاسبه نفس یعنی از نفس حساب کشیدن که چه کردی و چه نکردی؟

امام علی (ع) می فرماید: از نفس خود حساب بکشید، قبل از آنکه از نفس شما حساب بکشند.

آیا نظامی که مبتنی بر این تعاریف شکل گرفته، نیاز به محاسبه و اصلاح ندارد؟ آیا باید از ترس توطئه و انقلاب نرم، روی حرف خود به هر قیمتی و به هر وسیله ای پافشاری کرد؟ آیا راه نجات در محاسبه و ترمیم و بازگشت نیست؟

جامعه ما اینک نیازمند نگاهی مادرانه است که همه فرزندان این مرز و بوم را مورد محبت قرار دهد و جمهوری اسلامی را از خطر مصون بدارد. همه کسانی هم که بر طبل خشونت می زنند چه در داخل و چه بعضی فرنگ نشین ها که در حاشیه امن قرار دارند، باید بدانند، طرفین به راه حلی مسالمت آمیز نیاز دارند و نه به جنگ داخلی. این مشکل باید در ساختاری عادلانه که تفاوت ها را به رسمیت می شناسد حل شود و تند شدن فضا چاره کار نیست. اگر قانون اساسی درست اجرا شود، نظارت نمایندگان واقعی مردم بر همه ارکان کشور به ویژه بر قوه قضاییه تحقق یابد و رسانه ملی دست از یک جانبه گرایی بردارد، شاهد افراط و تفریط در برخورد با پدیده های اجتماعی و سیاسی نخواهیم بود.

هر کسي خواستار آرامش است بايد به قانون و چارچوب هايي که قانون مشخص کرده است رجوع کند و براي اجراي کامل و صحيح قانون بکوشد. اين مهم ترين راهکار ايجاد تعادل در جامعه است. اما براي ايجاد تعادل مشخصه هاي ديگري نيز وجود دارد که بايد مقدمه هاي آن در سطح جامعه براي مردم فراهم شود. اولين نکته يي که براي ايجاد زمينه هاي تعادل بايد فراهم کرد اين است که بپذيريم بخشي از جامعه به روند موجود انتقاد دارد. اگر جريان موجود اين مساله را بپذيرد و درصدد انکار آن و انکار معترضان يا منتقدان برنيايد قاعدتاً مي توان گفت کمترين دستاورد آن کاسته شدن از نارضايتي و افزايش آرامش است چرا که اگر درصدد ناديده گرفتن آنها برآييم آن گروه سعي خواهد کرد فريادهاي انتقادي خود را بلندتر سر دهد تا از وجود خود سايرين را آگاه کند. چسباندن برچسب هايي همچون ضدانقلابي نه تنها مشکلي را حل نمي کند بلکه بر مشکلات قبلي نيز افزوده مي شود. به عقيده من اين موضوع که اصل اعتراض به رسميت شناخته شود مي تواند راه حل خوبي باشد و جلوي بروز مشکلات مضاعف را بگيرد. از سوي ديگر دولت بايد اين مطلب را هم بپذيرد که در برخي عملکردهاي خود موفق نبوده است. درثاني بايد دوره يي از آرامش با تصميم هاي متفاوت تر از گذشته و صحيح براي مردم تجربه شود تا مردم بتوانند همچنان به دولت اعتماد کنند. در حال حاضر آنچه به وضوح ديده مي شود اين است که مردم به دنبال آرامش هستند و مي خواهند در محيطي امن و قابل اطمينان زندگي کنند. حضور برخي نيروهاي امنيتي در سطح شهر باعث مي شود نه تنها مردم احساس امنيت و آرامش نکنند، بلکه در آنها نوعي عدم آرامش نيز به وجود آيد و اين به صلاح کشور و مردم نيز نيست. بنابراين بايد از اينکه نيروهاي نظامي و امنيتي به صورت پررنگي حضور داشته باشند پرهيز شود چرا که اين مطلب باعث افزوده شدن حساسيت ها در سطح عمومي جامعه مي شود. بهتر است به جاي بي توجهي منتقدان فضايي فراهم شود که آنها بتوانند در آن به بحث و گفت وگو بپردازند و نظرات يا مشکلات خود را بيان کنند. در حال حاضر در کشورهاي پيشرفته براي رفع مشکلات از روش هاي گفت وگو و مناظره استفاده مي شود. ما نيز بايد از اين روش ها بيش از پيش براي رفع برخي کدورت ها و مشکلات موجود بهره بگيريم. اينکه فرصتي فراهم شود تا معترضان يا منتقدان از مجاري منطقي به گفت وگو بپردازند از فضاي امنيت در جامعه نيز کاسته مي شود و همان طور که ابتدا گفته شد بايد قانون بر جامعه حاکم شود. اين بستر مي تواند عوامل قابل توجهي در رفع مشکلات، برخي کدورت ها، و ايجاد تعادل و آرامش در جامعه باشد. مطلب مهم ديگري که در همين راستا مي توان به آن اشاره کرد اين است که بايد از اهل خرد، يعني افراد اهل منطق و خيرخواه و نه افراطي نظرخواهي کرد و از آنها کمک گرفت. آنها مي توانند با ارائه راه حل هاي مناسب کشور را به سمت وحدت هدايت کنند. در اين صورت فضا از دست افراطيون خارج خواهد شد. نبايد اين گونه تصور کرد که با حذف رقيب به خواسته هاي خود مي رسيم. اما با اين مساله موافقم که حضور تندروها را بايد کمرنگ کرد. البته اين مواردي که به آن اشاره شد برخي مراجع نيز بر آن تاکيد داشته اند بنابراين بايد اين مسائل را سرلوحه کارهاي خود قرار دهيم تا به سمت وحدت و اعتدال پيش رويم. در پايان بايد اين نکته را در نظر گرفت که شايد استفاده از چنين تعبيري چندان صحيح به نظر نرسد اما بايد آتش بس اعلام شود يعني هر دو طرف اشتباهات خود را بپذيرند و وجود يکديگر را در جامعه انکار نکنند تا فضا آرام شود. سپس با ايجاد فضاي آرام مي توان به راه حل هاي مناسبي رسيد و تصميمات درستي اتخاذ کرد.

این روزها یادآور سفر بلند و تاریخی است که حسین (ع)آغاز کرده و در هر فرسنگش،دانشگاهی سر از خاک بیرون کرده. سفری که از شهر پیامبر (ص) آغاز شده تا آیینی که برای مردمان آورده، در طی روزهای پرفراز و نشیبی که در پیش است، زلالی از دست رفته را بازپس گیرد.

این همه پس از بیست سال سکوت (ده سال در کنار برادر بزرگوارش و ده سال پس از آن) همراه با پرورش همراهانی که تاب همراهی او در راه دشواری که در پیش دارد را داشته باشند صورت می گیرد؛ بیست سال سکوت تا هنگام سخن گفتن فرا رسد؛ بیست سال سکوت تا زمانی که مصلحت جامعه پس از انقلاب نبوی دیگر در سکوت نیست. حسین (ع) بوی دامان پیامبر، مهر مادر، صبر پدر و شکیبایی برادر و خویشتنداری خویشتن را بیاد دارد، و اینک، زمان حرکت است.

دیده است که چگونه مغز دین رحمت را به حفظ خشونت بار پوسته ظواهر آن واگذارده اند، تلاش و نشاط کار و آبادانی را به تکیه بر خراج های سنگین سرزمین های تازه مسلمان فروخته اند، معنویت پاک و سرزنده در میدان عمل را به زهدفروشی تنزه طلبانه تبدیل کرده اند، اقتدار پیام رهایی بخش امت ایمانیان را با شوکت کاخ ها و ماشین جنگی فاتحان جایگزین کرده اند. و اینک، سرمست از قدرت یکپارچه شده ای که دیگر هیچ هماوردی در میدان نمی بیند، قصد استحاله خلافت به سلطنت دارند. اینک، آنکه بنام امیرالمؤمنین بر جایگاه بنیانگذار امت اسلامی تکیه زده، دیگر پروای محک زدن اعمال خویش با کتاب و سنت ندارد، چرا که وعاظ السلاطینی که پیرامون او را گرفته اند، قول و فعل او را بعنوان میزان عمل معرفی می کنند.

اینک یزید با اینکه همه ابزارهای زر و زور و تزویر را در خدمت خویش دارد، تاب تحمل هیچ منتقدی را ندارد، خصوصا کسی را که یادگار عهد راستی باشد. چنین است که مخالفان را در مقابل دو انتخاب مخیر می گذارد: زندگی ذلت بار زیر سایه بیعت کسی که شایسته حکومت بر مسلمانان نیست و میراث گرانبهایی که با پشتوانه مجاهدت ها و مهاجرت ها و شهادت ها بدست آمده را بر باد می دهد، یا مرگی که هر که خواهان تغییر و تحول وضعیت کنونی است به اتهام خروج از دین مستحق آن است.

و حسین (ع)، دومی را بر می گزیند. چرا؟ این پرسشی بزرگ است که در بخش های متوالی این نوشتار در صدد یافتن پاسخش هستیم.

اما پیش از آنکه به صحن اصلی بحث وارد شویم، لازم است به یک نکته مهم توجه کنیم و آن اینکه بزرگداشت یاد پیشوایان الهی از آن جهت برایمان اهمیت دارد که به بیان قرآن، آنها را اسوه حسنه می دانیم، یعنی الگوهایی که با بررسی قول و فعل آنان بتوانیم به نمونه های روشن شیوه زیست مسلمانی در شرایط گوناگون تاریخی دست بیابیم. از همین رو، بازخوانی سیره این پرورش یافتگان مکتب وحی در هر زمان و مکان باید بگونه ای انجام گیرد که این وجه درس آموزی را به بهترین شکل، امکانپذیر سازد.

از این نگاه، تکرار مکرر حوادث نهضت حسین (ع) بر سر منابر، حتی اگر با استناد به منابع معتبر انجام گیرد، وافی به مقصود نیست، چه رسد به برخی سخنرانی ها و مرثیه خوانی های حرفه ای که غالبا با طرح مطالبی همراه شده است که بیش از آنکه به مطالعه چنین منابعی متکی باشد، برخاسته از ذوق و ابتکار شخصی واعظان و مداحان است. در این بازخوانی ها، پرسش های جدید را در پیشگاه تاریخ زندگی پیشوایان دین قرار می دهیم تا پاسخ های جدید از آنها بشنویم. آنچه در این بازخوانی های مکرر مهم است، روشمند بودن آن است که در بحث های روش شناسی در علوم انسانی مورد توجه قرار می گیرد و جای طرح آن در اینجا نیست.

بهترین نقطه شروع برای یافتن پاسخ به پرسش ما، مروری بر گفتارها و نوشتارهای باقیمانده از حسین (ع) است. در این رابطه، برای نمونه می توانیم به موارد زیر مراجعه کنیم:

۱٫ پس از مرگ معاویه, یزید طی نامه ای به ولید بن عتبه بن ابی سفیان حاکم مدینه، از او خواست بلافاصله از حسین بن علی (ع) و عبدالله بن زبیر بیعت بگیرد.داستان گفتگوی ولید با حسین (ع) در تواریخ آمده و نیز ذکر شده است که حسین (ع) پیش از ترک مدینه بسوی مکه، در کنار تربت پاک پیامبر (ص) نماز بجای آورد و به درگاه الهی به راز و نیاز پرداخت و فرمود که این آرامگاه پیامبرت که درود خدا بر او و خاندانش باد است، و من فرزند دختر اویم. از وضعی که بدان گرفتار شده ام آگاهی. بارخدایا من دوستدار معروفم و در برابر منکر و ناپسند، موضعی ناسازشکارانه دارم.

۲٫ در وصیتنامه حسین (ع) به برادر ناتنی اش محمدبن حنفیه نیز آمده است که من به قیام دست زده ام اما نه از روی خودبزرگ بینی یا از روی بدخواهی. و نیز بر علیه امنیت و نظم قیام نکرده ام و نمی خواهم به حق کسی تجاوز کنم. من خروج کرده ام چون خواستار اصلاح امت جدم هستم و خواسته من ترویج معروف و جلوگیری از منکر است.

۳٫ در سخنی دیگر خطاب به مردم فرمود که آیا نمی نگرید که به حق عمل نمی شود و از باطل نهی نمی شود؟ پس در چنین شرایطی شایسته است که مؤمن در اندیشه دیدار خدایش باشد. من نیز مرگ را جز سعادت و زندگی با ستمکاران جز خواری نمی یابم.

۴٫ در فراز پایانی خطبه بلند حسین (ع) در منا نیز آمده: «خدایا تو می دانی آنچه از ما رفت نه بخاطر رغبت در قدرت بود نه از دنیای ناچیز، زیادت خواستن. بلکه می خواستیم نشانه های دین را بنمایانیم و اصلاح را در سرزمینت ظاهر گردانیم، تا بندگان ستمدیده ات را ایمنی فراهم آید و واجبات احکام و سنت های تو اجرا گردد».

آنچه از این گفته ها و نوشته ها می فهمیم این است که حسین (ع) هدف قیام خود را امر به معروف و نهی از منکر اعلام می کند. به تعبیر دلشاد تهرانی در کتاب ارزشمند «مدرسه حسینی»،

«ماهیت نهضت حسین (ع) ماهیتی اصلاحگرانه دارد و بدین منظوراست که بدی زدوده شود و خوبی جلوه کند، ستم برچیده شود و عدالت برپا گردد، و این جز به امر به معروف و نهی از منکر، یعنی حرکت عمومی در برانگیختن به نیکی و بازداشتن از بدی، حق اعتراض مردم بر ضد بی عدالتی و ناراستی و تباهی، حق انتقاد به انحرافات و کجی ها، احترام به افکار عمومی، حق اشراف مردم بر کلیه شئون اجتماعی مبتنی بر مسئولیت جدی همگانی میسر نمی شود، و مدرسه حسینی مدرسه احیای چنین مسئولیت همگانی است» (ص ۲۰۰).